Żyjemy w czasach, w których smartfon to pierwsza rzecz, po którą sięgamy po obudzeniu, i ostatnia, na którą patrzymy przed snem. Dla dzisiejszych studentów i licealistów granica między życiem w realu a tym w sieci praktycznie przestała istnieć. Internet nie jest już tylko miejscem do sprawdzania rozkładu jazdy czy wysyłania wiadomości – stał się naturalnym środowiskiem, w którym spędzamy większość dnia.

Warto jednak zadać sobie pytanie: co ten ciągły kontakt z mediami robi z naszą głową, relacjami i postrzeganiem świata?

Świat z filtra i ciągła presja

Przeglądając Instagrama, TikToka czy relacje znajomych, łatwo ulec wrażeniu, że wszyscy wokół żyją ciekawiej, wyglądają lepiej i osiągają sukcesy bez żadnego wysiłku. Media społecznościowe opierają się na pokazywaniu wyselekcjonowanych, najładniejszych fragmentów codzienności.

Eksperci od dawna zwracają uwagę na zjawisko FOMO (Fear of Missing Out), czyli strach przed tym, że coś ważnego nas omija. Kiedy oglądamy idealne zdjęcia innych, nasze własne życie – z natłokiem nauki, brakiem czasu i zwykłymi gorszymi dniami – wydaje się po prostu szare. Zamiast budować pewność siebie, ciągłe porównywanie się z idealnym obrazem z ekranu po cichu podkopuje samoocenę.

Do tego dochodzi sposób, w jaki działają algorytmy. Ich cel jest prosty: zatrzymać nas w aplikacji jak najdłużej. Zamiast pokazywać nam różnorodne punkty widzenia, podsuwają treści, które wywołują skrajne emocje: od zachwytu po oburzenie. W efekcie łatwo zamknąć się w własnej „bańce” i uwierzyć, że świat jest dokładnie taki, jak sugeruje nam nasz spersonalizowany feed.

Samotni w sieci

Choć dzięki komunikatorom możemy napisać do kogoś w każdej chwili, paradoksalnie coraz trudniej o prawdziwą bliskość. Polubienia pod zdjęciem, szybkie odpowiedzi na czacie czy wysyłanie memów to miłe gesty, ale nie zastąpią szczerej rozmowy twarzą w twarz.

Problem staje się jeszcze poważniejszy, gdy w grę wkracza cyberprzemoc. Anonimowość w sieci sprawia, że łatwiej o złośliwy komentarz czy hejt. Kiedyś problemy w szkole czy na uczelni zostawiało się za drzwiami po powrocie do domu. Dziś, gdy telefon mamy zawsze przy sobie, przykre sytuacje z sieci idą za nami wszędzie – nawet do własnego pokoju.

Druga strona medalu: potęga możliwości

Sprowadzanie mediów wyłącznie do zagrożeń byłoby jednak sporą przesadą. To w końcu nasze pokolenie, jak żadne inne, potrafi wykorzystać sieć do robienia dobrych i wartościowych rzeczy.

Dzięki internetowi uczymy się języków, rozwijamy nietypowe pasje i mamy nieograniczony dostęp do wiedzy, o którym nasi rodzice w naszym wieku mogli tylko pomarzyć. Media dają nam też realny głos. To właśnie w sieci nakręcają się akcje społeczne, zbiórki charytatywne, czy dyskusje o sprawach, które naprawdę nas dotyczą – od dbania o zdrowie psychiczne po ekologię.

Jak nie dać się zwariować?

Media same w sobie nie są ani dobre, ani złe – wszystko zależy od tego, jak z nich korzystamy. Nie chodzi o to, by nagle rzucić telefon w kąt i odciąć się od świata. Chodzi raczej o tak zwaną higienę cyfrową.

Warto czasem zrobić sobie mały „detoks”, wyłączyć powiadomienia na czas nauki, czy zadać sobie proste pytanie: czy ten post na pewno przedstawia prawdę, czy tylko czyjąś idealną kreację? Zrozumienie, jak działają media, to pierwszy krok do tego, by to one służyły nam, a nie my im.

Czy w swoim codziennym studenckim życiu zauważasz moment, w których warto rozważyć odłożenie telefonu na bok?

Lilliana Chociaj